14 grudnia 2018 r., czyli ponad rok temu, Senat ostatecznie rozpatrzył oraz przyjął bez poprawek ustawę o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego.

Od tego roku ruszyły wypłaty rekompensat za deputat węglowy dla wdów i sierot po górnikach. Niestety, w rzeczywistości proces ten nie przebiega tak, jak deklarował wiceminister energii czy ówczesna premier. Jeśli sytuacja dotyczy również Ciebie, w tym artykule poruszmy najważniejsze aspekty tego zagadnienia.

Komu przysługuje rekompensata tego typu? Gdzie złożyć wniosek? Kiedy złożyć odpowiednie dokumenty?

deputat węglowy radcaprawa

Treść Ustawy – sprawdź

Ustawa z dnia 23 listopada 2018 roku o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego.

Kto jest uprawniony do otrzymania rekompensaty?

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1) osobą uprawnioną do uzyskania rekompensaty z tytułu utraty deputatu węglowego jest:

1. uprawniony do bezpłatnego węgla na podstawie postanowień układów zbiorowych pracy, porozumień lub innych regulacji obowiązujących w przedsiębiorstwie górniczym, które utraciły moc obowiązującą przed dniem wejścia w życie ustawy, na skutek zawartych porozumień lub dokonanych wypowiedzeń:

a. byłych pracowników, których stosunek pracy został rozwiązany z przedsiębiorstwem górniczym na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2018 r. poz. 1969), i którzy po ustaniu tego stosunku pracy nabyli prawo do zasiłku dla bezrobotnych oraz bezpośrednio po zakończeniu pobierania tego zasiłku nabyli prawo do świadczenia przedemerytalnego i je pobierali;

b. emerytów i rencistów, mających ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, którzy zamiast emerytury lub tej renty pobierają rentę rodzinną po zmarłym współmałżonku;

c. wdowy, wdowców i sieroty, mających ustalone prawo do renty rodzinnej po pracowniku zmarłym w czasie trwania stosunku pracy, emerycie lub renciście z przedsiębiorstwa górniczego, jeżeli utrata uprawnienia do bezpłatnego węgla nie została im zrekompensowana w jakikolwiek inny sposób;

2. wdowy i wdowców, mających ustalone prawo do renty rodzinnej po osobie uprawnionej w rozumieniu art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 października 2017 r. oświadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla (poniżej treść przepisu), zwanej dalej „ustawą o świadczeniu rekompensacyjnym.

3. osoby uprawnione w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym, którym nie wypłacono świadczenia rekompensacyjnego z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, z wyjątkiem osób, którym przedsiębiorstwo wypłacające udzieliło pisemnej odmowy, o której mowa w art. 5 ust. 9 tej ustawy.

4. wdowy, wdowców i sieroty otrzymujących świadczenia specjalne, o których mowa w art. 82 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270), albo mających ustalone prawo do renty rodzinnej po pracowniku przedsiębiorstwa górniczego zmarłym w czasie trwania stosunku pracy lub byłym pracowniku, o którym mowa w lit. a tiret pierwsze, pobierających bezpłatny węgiel w naturze lub w ekwiwalencie pieniężnym, którym przedsiębiorstwo górnicze zaprzestało wydawać bezpłatny węgiel lub wypłacać ekwiwalent pieniężny przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;

Ile wynosi rekompensata?

Zgodnie z art. 4 ust. 1 wysokość rekompensaty z tytułu utraty prawa do deputatu wynosi 10 000 złotych (słownie: dziesięć tysięcy złotych).
Ponadto, jest wypłacana jednorazowo przez właściwe przedsiębiorstwo wypłacające przekazem pocztowym albo przelewem na rachunek bankowy albo rachunek prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo – kredytowej, wskazany we wniosku o wypłatę rekompensaty.

Gdzie złożyć wniosek?

Warto pamiętać o tym, że wniosek składa wyłącznie osoba uprawniona. Wniosek składa się do przedsiębiorstwa wypłacającego. Zgodnie z ustawą, definicją przedsiębiorstwa wypłacającego jest:

„przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1374) – w przypadku osób uprawnionych ze zlikwidowanych przedsiębiorstw górniczych lub przedsiębiorstw górniczych, które zaprzestały wydobycia węgla kamiennego na podstawie koncesji przed dniem wejścia w życie ustawy”

lub

„przedsiębiorstwo górnicze – w przypadku osób uprawnionych z przedsiębiorstw górniczych, które w dniu wejścia w życie ustawy prowadzą wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji.”

Co to oznacza w praktyce? Oznacza to, że przedsiębiorstwem wypłacającym będzie dla czynnych kopalń (w dniu wejścia w życie ustawy) to przedsiębiorstwo górnicze, które odpowiada za wydobycie na danej kopali albo Spółka Restrukturyzacji Kopalń.

Sprawdź listę podmiotów, które przyjmują wnioski o rekompensatę z tytułu utraconego prawa do bezpłatnego węgla.

Kiedy złożyć wniosek?

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy wniosek o wypłatę rekompensaty osoba uprawniona składa do właściwego przedsiębiorstwa wypłacającego w terminie 90 dni. Termin 90 dni liczy się od dnia wejścia w życie ustawy, czyli po jej podpisaniu przez Prezydenta oraz opublikowaniu w dzienniku ustaw.